O losie większości problemów z dostawą paletową decyduje pierwsze pół godziny po przyjeździe ciężarówki. Zgnieciony narożnik, rozerwana folia stretch czy brak jednej palety łatwo udowodnić, gdy kierowca jeszcze stoi na rampie — tydzień później jest to bardzo trudne. W międzynarodowym transporcie drogowym w Europie o tym, czy reklamacja się uda, decydują przepisy konwencji CMR, a sprzyjają one kupującym, którzy sprawdzą ładunek i wpiszą uwagi do listu przewozowego, zanim go podpiszą.
Informacje ogólne, nie porada prawna. To, które przepisy mają zastosowanie, zależy od umowy przewozu, trasy, prawa krajowego i Twojej polisy. Przy większej szkodzie skontaktuj się wcześnie z ubezpieczycielem, spedytorem lub prawnikiem od prawa transportowego — terminy są krótkie.
Konwencja CMR reguluje umowy o odpłatny międzynarodowy przewóz towarów drogą lądową, gdy miejsce przyjęcia towaru przez przewoźnika i miejsce dostawy leżą w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest stroną konwencji. Stronami są wszystkie państwa UE i wiele krajów sąsiednich. Przewozy wyłącznie krajowe podlegają zwykle prawu krajowemu — w Polsce przede wszystkim Prawu przewozowemu — a fracht morski i lotniczy mają własne konwencje, często z krótszymi terminami zgłoszeń.
Kluczowym dokumentem jest list przewozowy CMR. Zapisuje, co przewoźnik przyjął i w jakim stanie, a egzemplarz podpisany przy dostawie potwierdza, co otrzymałeś. Gdzie mieści się wśród innych dokumentów wysyłkowych, pokazuje lista kontrolna dokumentów eksportowych.
Podpisanie „czystego” listu CMR traktuje się jako dowód, że towar dotarł w stanie i ilości opisanej w dokumencie. Później nadal można wykazać, że było inaczej, ale ciężar dowodu spoczywa na Tobie. Jeśli widzisz problem, wpisz zastrzeżenie do listu przewozowego przed podpisem i upewnij się, że widnieje ono także na egzemplarzu kierowcy.
Skuteczne zastrzeżenie jest konkretne: „paleta 4 z 22: rozerwana folia, 6 kartonów zgniecionych, zawartości nie sprawdzono” ma dużo większą wagę niż „towar uszkodzony”. Ogólnikowe sformułowania w rodzaju „z zastrzeżeniem sprawdzenia” same w sobie zwykle niewiele znaczą. Przy opóźnieniu zapisz też godzinę przyjazdu i poproś kierowcę o podpis lub parafkę pod uwagami.
| Problem | Kiedy zgłosić | W jakiej formie |
|---|---|---|
| Widoczny ubytek lub uszkodzenie | Przy dostawie, przed podpisaniem lub w chwili podpisu. | Zastrzeżenie w liście CMR z opisem ubytku lub uszkodzenia. |
| Ubytek lub uszkodzenie niewidoczne przy dostawie | W ciągu 7 dni od dostawy, nie licząc niedziel i dni świątecznych. | Pisemne zastrzeżenie wysłane do przewoźnika. |
| Opóźnienie dostawy | W ciągu 21 dni od oddania towaru do Twojej dyspozycji. | Pisemne zastrzeżenie wysłane do przewoźnika. |
| Dochodzenie samego roszczenia | Co do zasady w ciągu 1 roku (3 lat przy winie umyślnej). | Pisemna reklamacja z dokumentami; droga sądowa, jeśli zostanie odrzucona. |
Po upływie tych terminów dochodzenie roszczenia jest dużo trudniejsze, a przy opóźnieniu zwykle niemożliwe. Przy szkodach ukrytych otwórz i sprawdź towar zaraz po przyjęciu, a nie dopiero przy kompletowaniu zamówień dla własnych klientów.
Zgodnie z CMR przewoźnik odpowiada za ubytek lub uszkodzenie od przyjęcia towaru do jego wydania, chyba że wykaże jedną z okoliczności zwalniających przewidzianych w konwencji, na przykład wadliwe opakowanie przez nadawcę. Odszkodowanie liczy się od wartości towaru, ale jest ograniczone do 8,33 SDR (specjalnych praw ciągnienia) za kilogram wagi brutto utraconego lub uszkodzonego towaru, chyba że w liście CMR zadeklarowano i uzgodniono wyższą wartość. Przy ciężkim, tanim towarze, takim jak woda butelkowana, limit rzadko jest problemem; przy lekkich i drogich produktach, takich jak kosmetyki czy alkohole mocne, może być znacznie niższy od rzeczywistej straty.
Właśnie dlatego wielu kupujących wykupuje ubezpieczenie cargo niezależnie od odpowiedzialności przewoźnika. Kto powinien ubezpieczyć towar i kto ponosi ryzyko w trakcie przewozu, zależy od uzgodnionej reguły Incoterms: przy DAP ryzyko do chwili dostawy zwykle ponosi sprzedający, przy EXW lub FCA — kupujący. Szczegóły opisuje poradnik o Incoterms dla kupujących FMCG.
Przewoźnik lub ubezpieczyciel zwykle poprosi o:
Prawidłowe załadowanie i zabezpieczenie ładunku na starcie oznacza mniej reklamacji na końcu. Jak buduje się ładunek, wyjaśnia poradnik o paletach i ładowności naczepy.
Wpisz to do listu CMR, zrób zdjęcia i od razu skontaktuj się z nami, podając numer zamówienia. Napisz, czego potrzebujesz, a na piśmie potwierdzimy, jak sprawa zostanie rozwiązana. Warunki transportu każdego zamówienia wynikają z reguły Incoterms uzgodnionej w fakturze proforma.
Powiązane poradniki: Incoterms dla kupujących FMCG, transport w kontrolowanej temperaturze oraz palety i ładowność naczepy.
Kilka palet zamiast całego auta: jak wycenia się drobnicę i doładunek, jak obniżyć koszt na karton, zabezpieczenie towaru, czas dostawy i dokumenty.
Opublikowano 26 października 2026Kody sztuki, kartonu i palety, co naprawdę oznacza prefiks 590, do kogo należy GTIN i jaką kartę danych produktowych zamówić razem z towarem.
Opublikowano 26 października 2026Jak skład celny w UE zawiesza cło i VAT od towarów nieunijnych, jakie czynności są dozwolone, zabezpieczenie i ewidencja oraz jak powrotny wywóz kończy procedurę.
Opublikowano 24 października 2026Prześlij listę produktów, adres dostawy i wybraną regułę Incoterms. Odpowiemy na piśmie z ofertą — w ciągu jednego dnia roboczego.
